Bệnh cận thị do gene hay thói quen

câu hỏi cận thị có di truyền hay không gần như là mối bận tâm của các bậc phụ huynh khi có con mắc phải tật khúc xạ này. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp quá trình can thiệp và điều trị diễn ra hiệu quả hơn

DNA Medical Technology | 17-10-2019


Hiện nay, cận thị đang là vấn đề sức khỏe toàn cầu. Tỷ lệ cận thị ngày càng gia tăng với 1,9 tỷ người (chiếm 27% dân số) trên toàn thế giới đã được chẩn đoán cận thị và con số này dự kiến sẽ tăng gần gấp đôi vào năm 2050. Chỉ riêng ở Hoa Kỳ, tỷ lệ cận thị đã tăng từ 25% vào những năm 1970 đến 44% vào đầu những năm 2000.

Chính vì vậy, câu hỏi cận thị có di truyền hay không gần như là mối bận tâm của các bậc phụ huynh khi có con mắc phải tật khúc xạ này. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp quá trình can thiệp và điều trị diễn ra hiệu quả hơn. Không những thế, mối quan hệ giữa cận thị và khả năng di truyền còn giúp ích rất nhiều cho khâu phòng ngừa. Mời bạn đọc cùng DNA Medical Technology tìm hiểu vấn đề thông qua bài viết dưới đây.

Biểu hiện bệnh cận thị là gì?

Biểu hiện bệnh cận thì là khi nhìn xa thấy mờ, nhưng nhìn rõ hơn những vật ở gần. Với mắt của trẻ bình thường khi quan sát hình ảnh của vật sẽ hiện đúng trên võng mạc. Đối với mắt cận thị, nhãn cầu bị dài ra hoặc kéo dãn ra, tạo nên một khoảng cách xa hơn giữa giác mạc và võng mạc (phần ''trước'' và ''sau'' của mắt) và làm cho giác mạc bị biến dạng. Điều này gây ra thị lực mờ khi nhìn vật ở quá xa.

Yếu tố nguy cơ bệnh cận thị

Có hai yếu tố nguy cơ gây bệnh cận thị là di truyền và môi trường. Bố mẹ bị cận thị rất dễ di truyền sang con cái. Mức độ di truyền này liên quan mật thiết với mức độ cận thị của bố mẹ. Thông thường bố mẹ bị cận thị dưới 3 diop thì khả năng di truyền sang con cái rất nhỏ. Nếu bố mẹ bị cận thị từ 6 diop trở lên thì khả năng di truyền sang con cái là 100%. 

Đặc điểm của cận thị theo di truyền là độ cận cao, có thể trên 20 diop, độ cận tăng nhanh cả khi đã ở tuổi trưởng thành, có nhiều biến chứng như: Thoái hóa võng mạc, xuất huyết hoàng điểm, bong hoặc xuất huyết thể pha lê, rách hay bong võng mạc..., khả năng phục hồi thị lực của bệnh nhân cận thị kém dù được điều trị. Cận thị di truyền thường phát hiện ở trẻ em khi 8 - 12 tuổi. Ở độ tuổi từ 10 - 20 tuổi, khi cơ thể phát triển nhanh chóng thì mắt cận thị cũng tiến triển nhanh. Từ 20 - 40 tuổi, độ cận thị ít thay đổi. 

Nguyên nhân thứ hai gây bệnh cận thị là do thói quen:  chăm sóc mắt không tốt, đọc sách, xem tivi trong điều kiện thiếu ánh sáng; Trẻ em xem tivi và chơi điện tử quá nhiều. Đặc điểm của cận thị loại này là mức độ cận nhẹ hay trung bình dưới 6 diop, bệnh tiến triển chậm, ít tăng độ, độ cận thường ổn định đến tuổi trưởng thành, ít bị biến chứng.

Yếu tố di truyền ảnh hưởng như thế nào?

Nguy cơ trẻ bị cận thị khi cha mẹ bị cận thị xấp xỉ 1,5 lần so với trẻ không có cha mẹ bị cận thị. Nguy cơ đó tăng gấp đôi đến ba lần nếu cả hai cha mẹ đều bị cận thị. Mức độ cận thị của cha mẹ cũng đóng một yếu tố quan trọng trong sự phát triển và tật khúc xạ của trẻ. Trên thực tế, di truyền cận thị không đơn giản như người ta tưởng.

Một số nghiên cứu gần đây đã báo cáo khả năng di truyền cận thị dao động từ 75% đến 95%; tuy nhiên, các nghiên cứu đánh giá quá cao khả năng di truyền thực sự do các giả định mô hình và các yếu tố gây nhiễu như môi trường được đề cập quá nhiều. Các nghiên cứu gia đình có thể bổ sung thêm thông tin về sự phức tạp và ảnh hưởng của các yếu tố môi trường. Các nghiên cứu đã chỉ ra vị trí liên quan đến cận thị đầu tiên được xác định là MYP1, có liên quan đến cận thị cao và nằm trên nhiễm sắc thể X.

Các phân tích gen khác đã xác định được hơn 100 gen liên quan đến cận thị tiềm năng dựa trên chức năng sinh học đã biết. Ví dụ, các gen liên quan đến sự phát triển và tăng trưởng mắt đã được xác định là gen có thể có ảnh hưởng đến cận thi. Các nghiên cứu đã báo cáo mối liên quan có thể có giữa cận thị cao và gen PAX6. Gen PAX6 được coi là gen chủ liên quan đến nhiều khía cạnh của sự phát triển mắt bình thường. 

Có cách chữa cận thị không?

Không có một cách tuyệt đối nào để vĩnh viễn kết thúc việc bị cận thị. Tuy nhiên, kính thuốc, kính áp tròng có độ và phẫu thuật khúc xạ là những phương pháp hiệu quả để cải thiện thị lực. Kiểm tra mắt thường xuyên với chuyên gia khúc xạ sẽ giúp kiểm soát các trường hợp cận thị và bảo đảm sức khỏe mắt tốt.

Có mối liên kết giữa việc dành nhiều thời gian ngoài trời, đặc biệt là ngoài nắng, và tác động khả quan lên thị lực. Cha mẹ cũng được khuyên nên giới hạn thời gian con cái ngồi trước mắt tính hoặc các thiết bị điện tử như di động, máy tính bảng vì sử dụng quá nhiều có thể làm mắt mệt mỏi.

Chính vì vậy, thay đổi thói quen cũng sẽ phòng chống việc mắc phải bệnh cận thị cũng như hạn chế tình trạng gia tăng độ cận nếu bạn đã mắc phải tật khúc xạ mắt này.

Tags:

Đăng ký tư vấn

Ung thư di truyền