Tại sao bệnh ung thư gọi là K - Ung thư là gì

Vì sao ung thư được gọi là bệnh K? Sở dĩ ung thư được gọi là K bởi trong tiếng Anh, ung thư được gọi là “cancer”, viết tắt là Ca. Và do trong tiếng Việt chữ Ca và K phát âm giống nhau nên bệnh ung thư thường được ký hiệu là K.

DNA Medical Technology | 03-09-2019


Vì sao ung thư được gọi là bệnh K? Sở dĩ ung thư được gọi là K bởi trong tiếng Anh, ung thư được gọi là “cancer”, viết tắt là Ca. Và do trong tiếng Việt chữ Ca và K phát âm giống nhau nên bệnh ung thư thường được ký hiệu là K.

Ung thư là gì

Mỗi tế bào trong cơ thể đều phải  trải qua phân chia. Đó là quy luật sống còn mà tạo hóa ban tặng cho chúng ta. Nhưng nếu có một ngày khi các tế bào phân chia một cách vô tổ chức và có khả năng xâm lấn những mô khác thì sao? Khi đó cơ thể sẽ mắc phải ung thư! Tế bào bất thường này đi vào mô khác bằng cách phát triển trực tiếp vào mô lân cận hoặc di chuyển đến nơi xa (di căn). 

Theo WHO, trong năm 2018 vừa qua đã có 9.8 triệu ca tử vong vì ung thư trên toàn thế giới. Tỉ lệ mắc ung thư cũng được thống kê chi tiết, theo đó tỉ lệ mắc bệnh được ghi nhận : 

  • Australia 799/100.000 người 

  • Mỹ 652/100.000 người

  • Trung Quốc 301/100.000 người,... 

Ở đất nước 96 triệu dân của chúng ta, số ca mắc ung thư trong năm 2018 là 164,7 ca trong đó có 114,9 ca tử vong. Rõ ràng một thực tế rằng tỉ lệ mắc ung thư ở Việt Nam không cao nhưng khi mắc thì đa số ( 69,76%) sẽ chết, thường là do phát hiện muộn.

Ung thư di truyền và ung thư mắc phải

Tế bào được xem là ung thư khi nó có sai lệch về hệ gene. Sai lệch này hoặc là nằm sẵn trong bộ gene của người bệnh (ung thư di truyền), hoặc là phát sinh trong khi cơ thể tiếp xúc với môi trường sống ( ung thư mắc phải).

Vậy nếu bố mẹ bị ung thư con có bị không? Nếu ba mẹ có đột biến gen, không có nghĩa người con sẽ mang gen đó. Cơ hội là 50/50, bởi mỗi người đều mang hai nguồn gen từ ba và mẹ. Nếu bạn thừa kế một gen đột biến làm gia tăng khả năng ung thư không có nghĩa bạn chắc chắn mắc bệnh mà sẽ có nguy cơ cao hơn so với người khác.

Nếu mắc ung thư do thừa kế các biến đổi gen của ba mẹ hay họ hàng gần gọi là ung thư di truyền. Trường hợp bị bệnh do sự phá hủy gen, liên quan đến môi trường, chế độ dinh dưỡng, hormone, lão hóa... không di truyền cho đời sau gọi là ung thư đơn phát. Hai loại này có nhiều sự khác biệt, ảnh hưởng đến quyết định chẩn đoán, điều trị của bác sĩ.

Ba loại ung thư nguy hiểm nhất

  1. Ung thư vú:

Ung thư vú là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ. Sự di truyền của ung thư vú có liên quan đến gen BRCA1 và BRCA2. Khi hai gen bị đột biến, chúng không thể sửa chữa lỗi và kiểm soát sự sinh sản của các tế bào xấu kịp thời, cuối cùng dẫn đến ung thư. Đột biến ở hai gen này được truyền từ mẹ sang con. Phụ nữ có đột biến gen này có nguy cơ mắc ung thư vú cao gấp 4 đến 8 lần so với người bình thường.

  1. Ung thư đại trực tràng

Mỗi năm,1,2 triệu người trên toàn thế giới chẩn đoán ung thư đại trực tràng và 600.000 người chết trực tiếp hoặc gián tiếp từ căn bệnh này. Trong đó 3-5% các bệnh ung thư này là do di truyền, và các dạng di truyền của chúng là ung thư đại trực tràng phát triển từ polyp. Được biết cha mẹ có tiền sử bị loại ung thư này có 50% khả năng di truyền xuống đời con.

  1. Ung thư tuyến giáp

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng: có khoảng 70% bệnh nhân ung thư tuyến giáp có người thân trong gia đình (bố, mẹ, anh chị em,...) đã từng mắc bệnh. Tuy nhiên, hiện nay các nhà khoa học vẫn chưa thể tìm ra được cụ thể loại gene đột biến nào dẫn tới sự di truyền này.

Đọc thêm: Xét nghiệm ADN ở đâu để phát hiện bệnh di truyền

Tags:

Đăng ký tư vấn

Ung thư di truyền