Tại sao ung thư lại di truyền

Tại sao ung thư lại di truyền? Ung thư là do đột biến mắc phải hay đột biến bẩm sinh được di truyền từ bố mẹ và tại sao bệnh ung thư lại di truyền? Xét nghiệm phân tích sàng lọc ADN trong máu có phát hiện bệnh ung thư?

DNA Medical Technology | 12-06-2019


Nhóm bệnh ung thư là do có liên quan đến các đột biến trong bộ gen dẫn đến mất đi khả năng kiểm soát quá trình phát triển và phân chia của tế bào trong cơ thể. Chẳng hạn, một số đột biến thay đổi các gen làm thúc đẩy tăng sản xuất nhanh các protein tăng trưởng của tế bào.

Một số đột biến khác làm mất chức năng của các protein có nhiệm vụ sửa chữa các tổn thương trong tế bào và ức chế sinh u. Từ đó dẫn đến sự tăng sản quá mức của tế bào và hình thành các khối u.

Khi khối u phát triển, có thể gây ra thêm các rối loạn khác tùy theo độ xâm lấn và sự di căn đến các mô tổ chức trong cơ thể ở các mức độ khác nhau (tạo nên các dạng thay đổi ác tính của khối u hay ung thư).

Mỗi người đều có khả năng mắc các loại ung thư khác nhau trong cuộc đời, do sự tác động của nhiều yếu tố đến bộ gen như xuất hiện các đột biến mắc phải (đột biến soma) hay đột biến bẩm sinh (đột biến germline, được di truyền từ bố mẹ).

Những đột biến mắc phải gây ra các rối loạn trong quá trình phân chia tế bào do tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ cao (có khả năng sinh ung thư) như hóa chất trong khói thuốc lá hoặc khói công nghiệp, chất phóng xạ, tia cực tím, các chất hóa học có nhân thơm vòng benzen (như từ các hương liệu nhân tạo), hoặc các độc tố tự nhiên (như aflatoxin trong nấm mốc, acrylamide từ thức ăn chiên nướng, thịt hun khói...), rượu cồn, hoặc do viêm nhiễm (như nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, virus Epstein Barr, virus Human papilloma, ...) và còn nhiều yếu tố khác. 

Đáng chú ý nhất là các đột biến gây ra ung thư cũng có thể được di truyền từ bố mẹ mang gen đột biến liên quan.

Rất nhiều loại đột biến làm thay đổi trình tự đơn vị và cấu trúc của bộ gen (ADN). Cụ thể trên đơn vị cấu trúc (nucleotide) của chuỗi ADN, có thể là đột biến mất đi chỉ 1 đơn vị này nhưng lại gây ra sự thay đổi toàn diện bất thường (mất hoặc tăng) chức năng của gen liên quan đó.

Một số đột biến khác như đột biến mất đoạn hay lặp lại đoạn của nhiều đơn vị cấu trúc gen gây ra sự xáo trộn lớn trong chuỗi ADN.

Cứ 10 người bị ung thư (bao gồm cả trẻ em) thì có 1 người được chẩn đoán do yếu tố nguy cơ di truyền.

Tuy nhiên, thừa hưởng nguy cơ ung thư không đảm bảo ung thư sẽ xảy ra.

Sự ra đời hữu ích của các xét nghiệm gen ung thư di truyền có thể giúp phát hiện sớm các đột biến gen liên quan tới ung thư cho các thành viên trong gia đình, thậm chí ngay trước khi không có biểu hiện bệnh rõ ràng.

Theo các chuyên gia từ hiệp hội National Cancer Institute (USA) cho rằng chúng ta nên thực hiện xét nghiệm ung thư di truyền, đặc biệt khi trong gia đình có tiền sử bệnh mắc ung thư để có được hỗ trợ và tư vấn tốt hơn trong việc chăm sóc sức khỏe của bản thân và gia đình trong tương lai.

DNA Medical Technology

Nguồn:

National Cancer Institute - Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ

Bệnh viện nhi Colorado, liên kết với Trường Y thuộc Đại học Colorado Hoa Kỳ

Đăng ký tư vấn

Ung thư di truyền