Di căn là gì?

Di căn là sự lây lan của các tế bào ung thư đến các khu vực mới của cơ thể, thường là theo hệ thống bạch huyết hay dòng máu.

| 11-08-2021


Ung thư di căn (metastasis) hay khối u di căn là tình trạng khối u từ một vị trí ban đầu bắt đầu lan ra các bộ phận khác trong cơ thể. Với một số loại ung thư, đây là tình trạng ung thư tiến triển hay ung thư giai đoạn 4.

Di căn có thể phát triển trực tiếp tại các mô xung quanh khối u, tế bào ung thư đi theo dòng máu đến các vị trí xa hơn hoặc tế bào ung thư đi theo hệ thống bạch huyết đến các hạch bạch huyết ở gần hoặc xa.

Tế bào ung thư di căn có đặc điểm giống với tế bào ung thư nguyên phát (ở vị trí xuất hiện ban đầu). Do đó, ung thư di căn có cùng tên gọi với ung thư nguyên phát. Chẳng hạn, ung thư vú di căn đến phổi vẫn được gọi là ung thư vú di căn, chứ không gọi là ung thư phổi. Chính vì vậy, phương pháp điều trị ở đây là điều trị cho ung thư vú giai đoạn 4.

Đôi khi, người bệnh có thể được chẩn đoán bị ung thư di căn nhưng bác sĩ vẫn chưa xác định được chúng bắt nguồn từ đâu. Loại ung thư này được gọi là ung thư chưa rõ nguyên phát (carcinoma of unknown primary).

Ung thư di căn. Ảnh minh hoạ.

Di căn diễn ra như thế nào?

Các tế bào ung thư có thể lan sang những bộ phận khác trong cơ thể theo nhiều bước, bao gồm:

Phát triển hoặc xâm lấn vào các mô bình thường ở xung quanh

Di chuyển xuyên qua thành của các hạch bạch huyết gần bên hoặc qua thành mạch máu

Thông qua hệ bạch huyết và theo dòng máu đến các bộ phận khác của cơ thể

Ở lại các mạch máu nhỏ ở xa vị trí ban đầu, xuyên qua thành mạch và di chuyển vào trong các mô gần đó

Phát triển tại các mô này cho đến khi hình thành một khối u nhỏ

Hình thành và phát triển các mạch máu mới, tạo ra nguồn cung cấp máu cho các khối u phát triển

Hầu hết trong quá trình di căn, tế bào ung thư sẽ chết tại một số thời điểm. Tuy nhiên, nếu điều kiện thuận lợi, tế bào ung thư có thể hình khối u mới ở một vị trí khác trong cơ thể.

Di căn đến những bộ phận nào?

Ung thư có thể lan đến hầu hết mọi bộ phận trong cơ thể. Một số loại ung thư có xu hướng lan sang một vài bộ phận khác.

Ví dụ, ung thư bàng quang di căn đến xương, gan, phổi. Ung thư vú di căn đến xương, não, gan, phổi. Ung thư đại tràng đi căn đến gan, phổi, phúc mạc. Tương tự là, thận (đến tuyến thượng thận, xương, não, gan, phổi), phổi (tuyến thượng thận, xương, não, gan và lá phổi còn lại), buồng trứng (gan, phổi, phúc mạc), tụy (gan, phổi, phúc mạc)...

Ung thư di căn có thể đến da, cơ hoặc các cơ quan khác trong cơ thể. Các tế bào ung thư cũng lan đến khoang màng phổi hay khoang phúc mạc. Khi các tế bào khối u ác tính này làm cho dịch bị tích tụ tại đó, tình trạng tràn dịch màng phổi ác tính hay cổ trướng ác tính sẽ xảy ra.

 

Triệu chứng của ung thư di căn

Ung thư di căn không phải lúc nào cũng gây ra triệu chứng đáng chú ý. Bản chất và mức độ xuất hiện các triệu chứng sẽ phụ thuộc vào kích thước cũng như vị trí mà khối u di căn đến.

Một số dấu hiệu và triệu chứng phổ biến khi ung thư di căn bao gồm:

Đau và gãy xương, khi tế bào ung thư di căn đến xương

Đau đầu, co giật hoặc chóng mặt, choáng váng, thường xuất hiện khi ung thư di căn lên não

Khó thở, khi tế bào ung thư lan đến phổi

Vàng da hoặc sưng vùng bụng, xảy ra khi ung thư di căn đến gan

 

Nguyên nhân ung thư di căn là gì?

Tế bào bình thường sẽ không di chuyển ra ngoài vị trí của chúng. Ví dụ, các tế bào phổi sẽ không xuất hiện ở tim mặc dù chúng nằm gần nhau về mặt giải phẫu. Nguyên do giúp các tế bào ở đúng vị trí là các tế bào bình thường có các “chất bám dính” hoạt động như keo dính để giữ chúng trong một khu vực nhất định.

Vậy làm sao để tế bào ung thư có thể di chuyển đến một bộ phận khác trong cơ thể? Vấn đề này vẫn chưa có giải thích rõ ràng. Đôi khi, tế bào ung thư có thể khiến các “chất bám dính” không còn hoạt động. Sau đó, chúng tách ra khỏi các khối u ác tính và trở nên di động, tự do di chuyển qua các mạch bạch huyết hay mạch máu.

Về cơ bản, các tế bào bình thường có thể “giao tiếp” với nhau để tự nhắc nhở về ranh giới của chúng. Thế nhưng, một số tế bào ung thư đã có cách bỏ qua những tín hiệu liên lạc đó để có thể tự do di chuyển và xâm lấn các mô lân cận. Ngoài ra, có những đặc điểm khác biệt khác trong tế bào ung thư cho phép chúng đến và tăng trưởng ở một vị trí mới.

Ung thư có di truyền không?

Có. Một số loại ung thư đã được chứng minh có khả năng di truyền. Nếu người thân đã mắc ung thư thì bạn nên thực hiện tầm soát gen. Liên hệ 083 884 7878 để được tư vấn.

DNA Medical Technology

Đăng ký tư vấn

Ung thư di truyền